جلد دوازدهم ميراث‌بانان حديث در اروميه مهدى مهريزى در طول تاريخ اسلام ، شهرهاى بزرگى در نگهدارى ، انتشار و ترويج ميراث اسلامى سهيم بوده‌اند كه شهرهايى چون مكه ، مدينه ، بغداد ، نيشابور ، حلّه ، قم ، رى و بصره از اين قبيل‌اند . اين شهرها پايگاه‌هايى بزرگ براى محدثان و عالمان به شمار مىرفته‌اند و هر يك بر حسب شرايط اجتماعى و فرهنگى ، سال‌ها ، محور فعاليت‌هاى مكاتب حديثى بوده‌اند . اين شهرها ، از آن‌رو كه مركز رفت و آمدهاى علمى بوده‌اند ، مورد توجّه مورخان و تاريخ‌نويسان قرار گرفته‌اند و فعاليت‌هاى علمى آنها به ثبت رسيده است . ليكن در كنار اين پايگاه‌هاى بزرگ ، ديگر شهرهاى جهان اسلام نيز به فراخور شرايط فرهنگى - اجتماعىشان ، در اين ماندگارى بىتأثير نبوده‌اند . جستجو در مصادر و منابع و يافتن اين‌گونه تلاش‌ها ، مايهء دل‌ْگرمى ، تشويق و احساس ريشه‌دار بودن ساكنان اين خطّه‌ها مىگردد . اگر مردمان يك منطقه احساس كنند در بارورى فرهنگ و تمدن ملّى و دينى خود ، سهمى و لو اندك داشته‌اند ، در كنار احساس غرور ، اميدوار به آينده به تكاپو و تلاش خواهند پرداخت . اين نوشتار ، بر اساس مقدمهء پيش‌گفته ، اشاره‌اى كوتاه دارد به يكى از شهرهاى به‌ظاهر كم‌آوازه در نگهدارى و نشر ميراث حديث . شهر اروميه در استان آذريجان غربى ، كه در مجاورت شهرهاى عالم‌خيزى چون خوى و تبريز قرار دارد ، عالمان بلندآوازه و سختكوشى در خدمت به حديث در خود پرورانده است . گفتنى است مقصود اين نوشتار ، برشمردن عالمان ارمَوى در تمام عرصه‌هاى علم و فرهنگ